Pomnik ku czci Słońca i Organy Morskie
Organy Morskie i nieco młodsza instalacja, znajdująca się w mieście – Pomnik ku czci Słońca, autorstwa architekta Nikoli Bašicia, to dwie wspaniałe atrakcje w dalmatyńskim mieście Zadar, które swoją oryginalnością przyciągają uwagę szerokiej grupy ludzi oraz są współczesnym dodatkiem do kulturowo-historycznych atrakcji i klimatu miasta. Na zadarskiej promenadzie, w pobliżu przystani dla statków-hoteli, obok słynnych Organów Morskich, swój blask roztacza Pomnik ku czci Słońca, praca wyżej wspomnianego architekta.
Instalacja składa się z około trzystu, wielowarstwowych płyt szklanych, ułożonych w kształcie kręgu o średnicy 22 metrów, zamontowanych na tym samym poziomie co wyłożona kamieniem promenada. Pod szklanymi płytami przewodzącymi znajdują się moduły solarne, przez które odbywa się symboliczna komunikacja z przyrodą. Jej celem jest, tak jak w przypadku Organów Morskich, komunikacja – tam z dźwiękiem, tutaj ze światłem. Równocześnie z “najpiękniejszym zachodem słońca na świecie” włączają się elementy świetlne, wmontowane w krąg, które zgodnie ze specjalnie zaprogramowanym scenariuszem, tworzą przepiękną, wyjątkową grę światła, mieniącego się w rytm fal i dźwięków organów morskich. W ciągu dnia fotoelektryczne moduły solarne absorbują energię słoneczną, którą następnie przetwarzają w elektryczną i przekazują do sieci dystrybucyjnej. Na monitorze informacyjnym odczytywany jest aktualny stan produkcji energii elektrycznej, przy czym oczekuje się, że cały system wyprodukuje rocznie około 46 500 kWh. Instalacja jest w rzeczywistości małą elektrownią, z której energia wykorzystywana będzie nie tylko na potrzeby Pomnika ku czci Słońca, ale również do oświetlenia całego nadbrzeża. Uzyskana w ten sposób energia będzie do trzech razy tańsza od pozyskiwanej w klasyczny sposób, a sam projekt jest wyjątkowym przykładem połączenia zastosowania odnawialnych źródeł energii, energetycznej skuteczności i zagospodarowania powierzchni miejskiej. We współpracy z profesorem Maksimem Klarin z zadarskiej Szkoły Morskiej, w pierścień wokół Pomnika ku czci Słońca wpisani zostali zadarscy święci, wszyscy patroni współczesnych i dawnych kościołów, znajdujących się na Półwyspie. Obok imienia każdego z nich znajduje się data ich święta, a także informacje o położeniu Słońca oraz długości dnia w tym miejscu, na tym nadbrzeżu, w dniu ich święta. W ten sposób został podkreślony związek miasta Zadar z Kalendarzem św. Krševana, który miał znaczny wkład w sposób oznaczania czasu i rozwój nawigacji astronomicznej, już na jej samym początku. Pomnik ku czci Słońca, jako model układu słonecznego wraz z przynależnymi planetami, połączony jest z Organami Morskimi. Mowa o specjalnie uformowanym nadbrzeżu, z kilkoma rzędami schodów schodzących do morza, o długości około 70 metrów. Pod nimi, w samo nadbrzeże, pod różnym kątem nachylenia, wmontowanych jest 35 rur o różnych długościach i średnicach. Na rurach znajdują się gwizdki, wydające siedem akordów i pięć tonów, na których gra powietrze wpychane przez morze. Obie instalacje, znajdujące się na zadarskiej promenadzie, przyciągają wielką uwagę odwiedzających, ale także specjalistów. Co więcej, stanowią dodatkowy motyw przyjazdu do miasta z bogatym dziedzictwem historycznym, w którym znajduje się m.in. Kościół św. Donata z IX wieku, najbardziej znana, średniowieczna bazylika i znak rozpoznawczy Zadaru.
Source: press.croatia.hr
